Karabuğday (greçka) nedir? Faydaları nelerdir?

Salı, Mayıs 3, 2016, 19:28
Sağlık kategorisi. Bu mesaja 0 yorum yapıldı.

FaceBookta Payla

Diyabet, yüksek tansiyon, kolesterol, obezite ve çölyak gibi sağlık sorunları olanların tüketmesi önerilen karabuğday, greçka olarak da bilinir. Zengin bir lif, protein, vitamin ve mineral deposudur.

Karabuğday, kuzukulağıgiller ailesinden Fagopyrum cinsine sahip bir bitki türüdür. Greçka olarak da bilinir. İngilizce adı “buckwheat“tir. İsmi nedeniyle tahıl olduğu düşünülse de tahıl değildir.
Hafif aromalı, bulgura benzeyen tadı vardır. Kahverengi, üçgen biçimindedir. Unu tek başına ekmek yapmaya uygun değildir.
Kurak ve engebeli arazilerde ve serin iklimlerde rahatlıkla yetişir. Verimli olmayan topraklarda bile yetişebilmesi, nadasa bırakılan topraklarda tercih edilmesine neden olur. Zararlı otların gelişmesini engelleyen karabuğday, hızlı şekilde ürer. Tohumdan üretildiğinde, 6 haftada büyür. 10. haftadan sonra olgunluğa erişir.
Karabuğday, yeşil gübre olarak kullanılır. Erozyonu engellemek için dikilir.
Karabuğdayın anavatanının Orta Asya olduğu bilinmektedir. Tarihte ilk kez Çin ve Japonya’da yetiştirilmiştir. 17. yüzyılda Avrupa üzerinden Amerika kıtasına ulaştığı sanılmaktadır.
Çin, günümüzde dünyanın en büyük karabuğday üreticisidir. Çin’i, Rusya, Ukrayna, Polonya takip eder. Japonya, ABD, Kanada ve Fransa’da da karabuğday yetiştirilir.
Karabuğday, Kore’de yöresel bir peltenin, Japonya’da ise uzmanlık gerektiren, özel restoranlarda sunulan bir çeşit erişte ve çorbasının temel malzemesidir. Kasha, karabuğdayın kabuğu ayıklanmış ve kavrulmuş haline denilir. Avrupa’da “Fagorutin” adı ile çayı satılır.
Gluten içermediği için karabuğday çölyak hastaları tarafından rahatlıkla tüketilebilir.

Karabuğdayın Besin Değeri

Besin değeri açısından çok zengindir. İçeriğinde yüzde 11 protein, yüzde 2 yağ, yüzde 34 manganez, yüzde 28 bakır, yüzde 21 magnezyum, yüzde 11 lif ve yüzde 17 fosfor bulunur.
1 su bardağı 168 gram pişmiş karabuğday 155 kaloridir.
Antioksidanlar (flavonoid), B1, B2, P ve E vitaminleri barındırır. Temel dokuz amino asitin tümü karabuğdayda vardır. Yavaş emilen karbonhidrat içeriği nedeniyle yüksek enerji verir.
Karabuğday, yüksek bitkisel protein içeriğinden dolayı özellikle vejeteryan ve vegan beslenme için önemli bir besin kaynağıdır.

Karabuğdayın faydaları nelerdir?

Çölyak hastaları, karabuğdayı gluten içermediği için rahatlıkla kullanabilir. Gluten, buğdayın içinde yer alan protein grubudur. Bazı bünyeler glutene karşı fazla hassasiyet gösterir ve tüketimi sonucunda alerjen etkiler ve sindirim problemleri oluşabilir. Glutene karşı oluşan bu hassasiyet çölyak hastalığı olarak adlandırılır.
Karabuğday içindeki başka maddeler alerjiye neden olabileceği için haşlandıktan sonra kırmızı suyunun süzülmesi tavsiye edilir.
Yüksek protein ve lif oranı, düşük yağ miktarı ile karabuğday, diyetlerde olması gereken bir besindir. Bağırsakların çalışmasını kolaylaştırır. Açlık duygusunu bastırmada etkilidir.
Karabuğdayı düzenli olarak tüketmek kötü kolestrolü düşürür, iyi kolestrolü ise yükseltir.
İçeriğindeki potasyum, magnezyum, fosfor ve demir nedeniyle karabuğdayın, kalp rahatsızlıkları olanlarca tüketilmesi önerilir. Ayrıca, yüksek tansiyonu düşürür. Kansızlıkla savaşır.
Kan şekerini düzenleyen karabuğday, diyabet hastalarınca tüketilmelidir.
İçeriğindeki lignan, kanser riskini; içeriğindeki choline ise karaciğer yağlanmasını azaltır.
Önemli bir amino asit olan lizin içerir. Lizin miktarı, buğday ve pirincin iki katıdır. Lizin, insan vücudunun kendisinin üretemediği ve dışarıdan alınması gereken bir amino asittir, uçukların önlenmesi için önemlidir.
Yapılan araştırmalar, karabuğdayın vücuttaki iltihaplanmayı önlediğini ortaya koymuştur.

Karabuğdayın arıcılıktaki önemi…

Karabuğday doğada çiçek olmadığı dönemde çiçeklenir. Toplam 90 günlük ömrünün 45 gününde çiçek açar. Karabuğday, çiçeğinin ballı olması nedeniyle arıcılık açısından önemlidir.
Arıcılar, çiçek bulamadıkları dönemde, karabuğdaydan yararlanırlar. 4 dekar karabuğday ekili alandan 60-70 kilogram bal elde edilir.
Karabuğday çiçeğinden elde edilen bal, kıymetli ve diğer ballara göre daha pahalıdır.

Karabuğday yetiştirmek için nisan ve mayıs aylarında tarlaya dekar başına 5 kilogram tohum atılır. Tohumlar, ekim makinesi ile veya serpme usulüyle 4-5 santimetre derinliğe ekilir.
Genellikle tohumlar, 4-6 gün arasında çıkış yapar. Hava koşulları ve ekim zamanına bağlı olarak karabuğday ekildikten 25-30 gün sonra çiçeklenmeye başlar. Çiçeklerin yüzde 80-85′i dökülünce hasat yapılır.
Karabuğdayın ekimi ile hasat edilmesi arasında geçen süre 90 gündür.

İşte lezzetli mi lezzetli karabuğdaylı yemekler…

Karabuğday (greçka) pilavı:
Malzemeler:
1 su bardağı karabuğday, 1 orta boy soğan, 2 adet yeşil biber, 1 adet domates, zeytinyağı, salça, tuz ve karabiber
Yapılışı:
Yemeklik doğranan soğanı zeytinyağında kavurun. Salçayı, yıkanan ve süzülen karabuğdayı, yemeklik doğranmış yeşil biberleri koyup kavurun. Küçük doğranmış domatesi ve sıcak suyu ekledikten sonra tuz, karabiber ekleyin. Orta ateşte suyu çekene kadar pişirin.

Yoğurtlu karabuğday çorbası:
Malzemeler:
1 çay bardağı karabuğday, 2 yemek kaşığı yoğurt, 2 yemek kaşığı un, 1 litre su veya 500 ml su + 500 ml et suyu, 3 yemek kaşığı zeytinyağı, kuru nane, tuz.
Yapılışı:
Karabuğday haşlanır. Ayrı bir kapta yoğurt ve un çırpılır. Karabuğdayın suyundan yoğurtlu karışıma katılarak, kesilmemesi sağlanır. Bu karışım kaşık kaşık tencereye katılır. Topaklanmanın önlenmesi için karıştırılır. Kaynayınca, tuz eklenir. Başka bir yerde 3 yemek kaşığı zeytinyağına, 1,5 yemek kaşığı nane koyularak yakılır ve çorbanın üzerine dökülerek sıcak servis yapılır.

Cevizli karabuğday salatası:
Malzemeler:
1 çay bardağı karabuğday, 1 çay bardağı mısır, taze kırmızı biber, maydanoz, dereotu, taze soğan, ceviz, sarımsak, zeytinyağı, nar ekşisi, limon suyu, elma sirkesi, tuz.
Yapılışı:
Karabuğdayı haşlayıp süzüp soğumaya bırakın. Kırmızı biber, taze soğan, maydanoz, dereotunu ince ince kesin. Karabuğday, ufalanmış ceviz, mısır ve diğer malzemeleri bir kapta karıştırın. Sarımsağı ezerek ekleyin. Nar ekşisi, limon suyu, sirke ve tuz ekleyin.

Karabuğdaylı kısır:

Malzemeler:
1 su bardağı karabuğday, taze soğan, zeytinyağı, biber salçası, domates salçası, maydanoz, limon, nar ekşisi, salatalık, tuz.
Yapılışı:
Karabuğdayın üzerini geçecek kadar kaynar su ekleyip 7-8 dakika bekletelim. Fazla gelen su dökülür. Başka bir yerde soğan, zeytinyağı ile kavrulur. Salça ilave edilir. Karabuğday soğuyunca, salçalı karışım eklenir. Yeşillikler ve salatalık ince ince doğranıp karıştırılır. Tuz, limon ve nar ekşisi eklenir.

Karabuğday köftesi


Malzemeler:
1 su bardağı yeşil mercimek, 1 su bardağı karabuğday, 3 çorba kaşığı karabuğday unu, 1 orta boy soğan,
2 adet havuç, 1 diş sarımsak, 2 çorba kaşığı zeytinyağı, 1 çay kaşığı zerdeçal, tuz, karabiber, pul biber.
Yapılışı:
Yeşil mercimek ve karabuğday ayrı ayrı haşlanır. Rendelenmiş havuç ve ince kıyılmış soğan, sarmısak zeytinyağında kavrulur. Haşlanmış tahıllara kavrulan sebzeler eklenir. Karabuğday unu ve baharatlar ile birlikte kıvamlı köfte hamuru elde edilir. Elde edilen malzeme istenilen büyüklükte köfte yapılır.

KAYNAK : yumurtaliekmek.com













Yorum Yaz


.