Empati değil eşitlik istiyoruz

Pazar, Aralık 4, 2011, 0:39
Genel kategorisi. Bu mesaja 0 yorum yapıldı.

FaceBookta Payla


3 Aralık Dünya Engelliler Günü vesilesiyle, Türkiye’nin en başarılı görme engelli gençlerinden biriyle konuştuk. Uğur Yuvarlak, ÖSS’yi dereceyle kazandı, Boğaziçi’nde okuyor, ayrıca satranç şampiyonu

Bugün Dünya Engelliler Günü. Görme, işitme ya da ortopedik engelliler, gündelik yaşamda eşit şartlar istiyor. Türkiye’de pek çok şey onlar için hâlâ çok zor olsa da, gelişmeler de yok değil. Her geçen gün hayata daha çok karışabiliyorlar artık. Tıpkı 22 yaşındaki Uğur Yuvarlak gibi. Beş yaşındayken retina yırtılması sonucu görme yetisini kaybeden Yuvarlak, şu an Boğaziçi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler’de okuyor. ÖSS’de Türkiye 24.’sü olduğu için Sabancı Vakfı’ndan burslu. Çok sosyal bir genç. Gitar çalıyor, çok iyi satranç oynuyor. 2009 Dünya Gençler Şampiyonası’nda beşinci olmuş. Bu sene de görme engelliler kategorisinde Türkiye şampiyonu.
Görme engeliniz, size engel olmamış hayatta. Çok başarılı bir gençsiniz. Nasıl bir eğitim aldınız? – İlkokulu Türkan Sabancı Görme Engelliler Okulu’nda bitirdikten sonra ortaokula normal bir okulda devam ettim. Oradan Vefa Lisesi’ni kazandım. Sonra da Boğaziçi’ni. Ortaokuldan itibaren normal okulda okumam çok iyi oldu. Çünkü diğer türlü topluma adapte olamıyor görme engelli bir çocuk. Ben özgüvenimle, sosyalleşmekle ilgili pek çok orunumu, normal okula geçtikten sonra çözdüm. Zaten yeni çalışmalar da artık hep erişilebilirlik ve kaynaştırma eğitimi üzerine. Tabii gerekli birtakım materyallerle eksiklerini kapamak gerekiyor engellilerin.
– Sizin öyle mi oldu? – Kısmen. Mesela lisede, Milli Eğitim Bakanlığı, ders kitaplarının bir kısmını kabartma olarak yolluyordu. Onun dışında ses kayıt cihazıyla kaydedilen dersler vardı. Ama yeni nesiller materyal olarak daha şanslı. Teknik olaraksa hâlâ ciddi eksik var.
– Mesela? – Mesela görme engelli bir öğrencinin tahtaya çizilen geometri şekillerini öğrenmesi mümkün değil şu an. Ama artık bu çocuklara ‘Sen geometri dersinden muaf ol,’ denmemeli. Çünkü geometri, zihinsel gelişim için çok önemli bir ders. Mesela kabartma baskı yöntemiyle geometri de öğrenebilirler. Yani engellileri herhangi bir şeyden uzak tutmak yerine, onun içine dahil edip şartları eşitlemek gerekiyor.
– Eğitim dışında günlük yaşamda da dışlama yaşanıyor mu? – Mesela görme engellilerin kimseye ihtiyacı olmadan bankamatiğe gidip para çekebilmesi lazım. Şimdi birkaç banka, bazı şubelerinde sesli sisteme geçti. Bunların yaygınlaşması lazım. Ankara’da, birçok kaldırımda görme engelliler için pütürlü çizgiler var. Ama bu çizgileri genellikle işportacılar, tezgahlarını muntazam dizmek için kullanıyor. Benim devletten aldığım bir hakkın üzerine birileri tezgah kuruyor yani.
– Siz kendi başına rahatlıkla hareket edebiliyorsunuz… – Evet. Ben Amerika’ya bile kendi başına gidip gelmiş biriyim.
– Görme engellilerin sosyal hayattaki sıkıntıları neler oluyor? – Bu konuda farklı sorunlar ortaya çıkıyor. Çevreden kaynaklı sorunlar var. Bir de görme engellinin kendisinden kaynaklanan sorunlar var. Toplumda, farklı olanı ötekileştirme durumu hep var bir kere. Haliyle bundan engelliler de nasibini alıyor. Dolayısıyla arkadaşlıklarımız da çoğu zaman bu toplumsal gerçek etrafında oluşuyor.
– Görme engellilerin sizce hayatta dikkat etmesi gereken diğer hususlar neler? – Görme engelliler, sosyal olarak sıkıntılı büyüyen insanlar. Çünkü sosyal davranışlar, görerek şekillenen davranışlar oluyor. Dolayısıyla bizim, başka birinden sosyal davranışlarınızın geri dönüşünü almamız gerekiyor. ‘Uğur şunu yapma, hoş görünmüyor,’ gibi. Bu geri bildirimi almadığınız zaman, bazı davranışlarınız sizin kabul görmemenize neden olabiliyor. Bir de insanlara yük olmamak lazım. Kendi bağımsız hareketlerimizi geliştirip, yolda insanların kolunda yürümek zorunda kalmayabilirsiniz. Başkalarının üzerinden yaşamayı kesmelisiniz yani.
– Siz sosyal sıkıntıları aşmış bir engellisiniz. Peki kadınerkek ilişkilerinde işler nasıl yürüyor? – Romantik ilişkilerimde ciddi sıkıntılar yaşamadım ben. Şu ana kadar görme engelli sadece bir tane kız arkadaşım oldu. Onun dışında hepsi görüyordu. Amerikalı bir kız arkadaşım vardı mesela, Amerika’ya onun yanına gitmiştim işte. Ama tabii bütün bunlar iki tarafın da yaklaşımıyla çok alakalı.
– Hayatta neler yapmak istiyorsunuz peki? – Daha net değil. Şu an önceliğim potansiyelimi biraz daha geliştirebilmek. ‘Mezun olunca gireyim KPSS’ye, atayım kapağı Dışişleri Bakanlığı’na,’ da diyebilirim. ‘Gidip Amerika’da konservatuar okuyayım, film müzikleri yapayım,’ gibi sıra dışı hayallerim de var.
– Engellilerin beklentileriyle ilgili ne söylemek istersiniz? – Biz empati değil, standart istiyoruz. Eşitlik istiyoruz. Ben Boğaziçi mezunuysam, bilgisayarla ilgili bir işe başvurduğumda, engelli olup olmadığıma bakılmaksızın işe alınabiliyor olmam gerek. Ama ayrımcılık yapılıyor tabii pek çok alanda. Geçen yıl Dünya Engelliler Günü’nde eylem yapmıştık. Ben, Engelsiz Erişim Grubu’yla katılmıştım eyleme. Bu yürüyüşleri yapıyoruz ama bazen bunları kimin için yaptığımızı sorguluyorum.

ÖĞRENCİLERE BURS
Sabancı Vakfı, engellilerle ilgili pek çok çalışma yapıyor: Her sene, görme, işitme ve ortopedik engelli olan ve üniversite giriş sınavlarında üst sırada bulunan beşer öğrenciye burs veriliyor. Paralimpik Oyunları ile Özel Olimpiyatlar Dünya Yaz Oyunları’nda altın madalya kazanan engelliler için spor ödülleri programı yürütülüyor. Farklı kurumlarla işbirliği içinde yürüttükleri farklı projeleri de var.

İKİ ZLERDEN SATRANÇ ŞOV
Müzisyen, hukukçu, eğitimci ve satranç şampiyonu görme engelli ikizler Selim ve Kerim Altınok, yarın İkitelli’deki Deposite Outlet Merkezi’nde, 15.00-16.30 arasında, Arel Üniversitesi’nin satranç kulübü öğrencileriyle bir araya geliyor. Dereceye girenlere hediyelerin verileceği turnuvaya katılmak isteyenler AVM’nin danışma standına başvurabilir. Altınok kardeşyer etkinlik kapsamında bir de mini konser verecek. Tel: (0212) 444 1 770

SABAH













Yorum Yaz


.